به گزارش بیمه خانه، یک فوق تخصص غدد، ضمن اشاره به میزان شیوع پایین سرطان تیروئید، اظهار داشت: تیروئید تنها ۰.۶ درصد سرطان های زنان و ۱.۶ درصد کل سرطان های مردان را شامل می شود.
به گزارش بیمه خانه به نقل از مهر، حسین دلشاد، غده تیروئید را یکی از مهم ترین غدد درون ریز بدن عنوان نمود که در ناحیه جلوی گردن و روی تراشه قرار گرفته و از دو نوع سلول ساخته شده که مسئول تولید و ترشح هورمون به داخل جریان خون هستند.
سرطان تیروئید و انواع آن
وی، بخش عمده غده تیروئید را متشکل از سلول هایی به نام سلول فولیکولی عنوان نمود که مسئول تولید هورمون های تیروئید یعنی تیروکسین و تری یدوتیرونین هستند و سوخت و ساز بدن را کنترل می کنند. در میان این سلولها به صورت پراکنده سلول های بینابینی قرار دارند که مسئول ترشح هورمون کالسیتونین هستند و در متابولیسم مواد معدنی همچون کلسیم نقش دارند.
به گفته دلشاد، هردو نوع سلولهای تیروئید می توانند خواستگاه سرطان باشند. سرطانهای منشاء گرفته ازسلول های فولیکولی شامل سرطان پاپیلری، سرطان فولیکولی و سرطان اناپلاستیک و سرطان منشاء گرفته از سلولهای بینابینی، سرطان مدولاری تیروئید هستند.
میزان شیوع سرطان های تیروئید
وی، غده تیروئید را محل غیر شایعی برای بروز سرطان عنوان نمود و اضافه کرد: سرطان تیرویید تنها ۰.۶ درصد سرطان های زنان و ۱.۶ درصد کل سرطانهای بدن در مردان را شامل می شود. به دلیل پیش آگهی خوب میزان مرگ و میر ناشی از سرطان تیروئید در زنان ۰.۲۴ و در مردان ۰.۱۶ درصد است.
به گفته دلشاد، در خلال چند دهه گذشته بر میزان شیوع کانسرهای تیروئید در جامعه افزوده شده اما از مرگ ومیر ناشی از آن در هردو جنس کاسته شده است. علت افزایش شیوع، تشخیص زودرس آنها و علت کاهش مرگ ومیر درمان آنها در مراحل خیلی اولیه است.
سن بروز سرطان تیروئید
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با بیان این مطلب که سرطان تیروئید می تواند در هر سنی بروز کند، شیوع آنرا در زنان بیش از مردان برشمرد و خطر بروز سرطان تیروئید در زنان را در سنین پایین تری نسبت به مردان عنوان نمود. به صورتی که در زنان حداکثر خطر بروز این بیماری در سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی است در صورتیکه در مردان این اتفاق بین سنین ۶۰ تا ۷۰ سالگی رخ می دهد.
علل و عوامل موثر در بروز بیماری
دلشاد ضمن اشاره به این که علت نهائی سرطان تیروئید معلوم نیست اظهار داشت: برخی تغییرات در ژنهای سلولهای فولیکولی تیروئید می توانند زمینه بروز سرطان های غده تیروئید را ایجاد کنند.
وی ضمن اشاره به اینکه ژنها حامل اطلاعات موردنیاز برای کنترل زمان رشد و تقسیم و مرگ سلولها هستند اضافه کرد: ژن ها اطلاعات موردنیاز برای کنترل زمان رشد و تقسیم به سلول های جدید و در نهایت مرگ سلولی را در زمان معین برعهده دارند. بعضی از این ژن ها ممکنست رشد و تقسیم سلولها و طول عمر آنها را طولانی تر کرده که به آنها انکوژن اطلاق می شود.
دلشاد در ادامه اظهار داشت: در مقابل ژن های دیگری وجود دارند که پدیده رشد و تقسیم سلول ها را کوتاه کرده و موجب مرگ بموقع آنها می شوند که به عنوان ژن های سرکوب کننده نامیده می شوند. عدم تعادل بین این دو گروه ژن موجب رشد و تکثیر بی رویه سلول ها و ایجاد سرطان می شود.
وی، تابش رادیاسیون یونیزه به نواحی سر و گردن در دوران کودکی و یا مواجهه با حوادث راکتورهای هسته ای را از با اهمیت ترین عوامل محیطی برای بروز انکوژن ها در داخل سلول های فولیکولی تیروئید عنوان نمود و کمبود ید را از عوامل شناخته شده سرطان فولیکولی تیروئید برشمرد و اظهار داشت: در بعضی از بیماری های ژنتیکی بدن نیز شیوع سرطان تیروئید بالا است.
دلشاد ضمن اشاره به اثر ارث و ژنتیک در بروز بیماری اظهار داشت: عوامل ژنتیکی در رابطه با بروز سرطان تیروئید در چند بیماری ژنتیکی نظیر سندرم گاردنر، سندرم کودن و احیانا در بعضی دیگر از سرطان های فامیلی غده تیروئید مشخص شده است.
علائم بیماری
این فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم با ذکر اینکه بافت سرطانی تیروئید برعکس بافت طبیعی، هیچ هورمونی نمی سازد و هیچ علائمی از پرکاری یا کم کاری غده تیروئید مشاهده نمی شود اظهار داشت: کم کم رشد بافت سرطانی موجب بروز توده ای در ناحیه جلو گردن می شود که به طور اتفاقی توسط بیمار و یا پزشک معالج کشف می شود.
دلشاد در ادامه اضافه کرد: رشد بیشتر تومور و اثر فشاری آن بر نسوج زیرین موجب بروز علایمی نظیر اختلال بلع، تنگی نفس و سرفه های ممتد در بیمار می شود. گسترش سرطان به بافتهای مجاور و درگیری تارهای صوتی نیز موجب ایجاد خشونت صدا در بیمار می کند.
به گفته وی، در مراحل پیشرفته بیماری با گسترش سرطان به مناطق دور دست، بیمار گرفتار درگیری ریه، استخوانها، مغز و کبد می شود و با اختلال عملکرد عضوهای مبتلا همچون درد و شکستگی استخوان و تنگی نفس رجوع می کند.
این دانشیار دانشگاه به تمام اشخاصی که متوجه توده ای در ناحیه جلو گردن و یا بزرگی غدد لنفاوی زنجیره های لنفاوی گردن شده باشند سفارش کرد برای ارزیابی حتماً به پزشک متخصص مراجعه نمایند.
روش های تشخیص سرطان تیروئید
دلشاد، معاینه بالینی سرو گردن و لمس دقیق غده تیروئید توسط پزشک متخصص را نخستین گام در تشخیص بیماری عنوان نمود و اضافه کرد: در صورت لمس توده ای در غده تیروئید و یا حتی عدم لمس توده انجام اولتراسونوگرافی غده تیروئید می تواند خصوصیات توده قابل لمس و یا وجود توده های غیر قابل لمس را نشان دهد.
وی تصریح کرد: بمنظور تشخیص نهائی تحت هدایت اولتراسونوگرافی از توده های موجود در تیروئید نمونه برداری سوزنی به عمل می آید که ماهیت نسج نمونه برداری شده را مشخص می کند.
نحوه درمان
دلشاد درمورد نحوه درمان بیماری اشاره کرد: تمام توده های سرطانی تیروئید باید با عمل جراحی بیرون بروند که در این جراحی معمولاً غده تیروئید و در صورت وجود غدد لنفاوی متاستاتیک تماما برداشته می شوند.
به گفته وی، بر مبنای ریسک عود بیماری بنا به تشخیص پزشک معالج برای بیمار مقدار قابل توجهی ید رادیوآکتیو تجویز می شود. سپس بیمار تحت درمان با قرص تیروئید قرار گرفته و هر سه تا شش ماه یکبار از نظر عود بیماری تحت بررسی قرار می گیرد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با اعلان اینکه فواصل دوره ای ارزیابی بیمار برپایه نحوه پاسخ اولیه وی به درمان و وجود عوامل خطر ود بیماری توسط پزشک معالج تعیین می شود اشاره کرد که درمان بیمارانی که در شروع درمان گرفتار گسترش دوردست تومور بودند پیچیده تر خواهد بود.
پیشگیری
دلشاد با بیان این مطلب که تنها عامل شناخته شده اکتسابی ایجاد کننده سرطان تیروئید رادیاسیون یونیزان است، اظهار داشت: برای جلوگیری از بروز این سرطان اجتناب از دریافت مقادیر زیاد اشعه یونیزان بخصوص در دوران کودکی و نوجوانی خیلی اهمیت دارد.
وی تصریح کرد: در صورت مواجهه با حوادث راکتورهای هسته ای رعایت اصول ایمنی سفارش شده توسط متخصصان ضرورت دارد. باتوجه به نقش کمبود دریافت ید در بیماری زایی سرطان فولیکولرتیروئید، استفاده مناسب از نمک ید دار بمنظور جلوگیری از بروز گواترهای ساده ضروریست.
دلشاد تصریح کرد: تشخیص در مراحل ابتدایی سرطان تیروئید تشخیص و درمان مناسب آن نیز در بقای بیمار نقش عمده ای دارند بدین سبب با احساس هرگونه توده ای در غده تیروئید رفتن به پزشک متخصص می تواند منجر به تشخیص زودرس و درمان قطعی این بیماری شود.
وی در خاتمه اظهار داشت: اشخاصی که احتمال خطر مبتلاشدن به سرطان تیروئید در آنها زیاد است ازجمله آنهایی که سابقه تابش اشعه یونیزان به نواحی سرو گردن در گذشته داشته، یا مبتلایان به بیماری های ژنتیکی که شانس مبتلاشدن به سرطان تیروئید را زیاد می کند و یا گرفتار سابقه فامیلی سرطان تیروئید هستند باید تحت مراقبت های دوره ای منظم و دقیق پزشکی قرار داشته باشند.
منبع: deyhospital.ir